Duurzaamheid, datakracht en consumentengedrag bepalen in 2026 de koers van e-commerce en stadslogistiek. In een vooruitblik schetsen logistiek expert Walther Ploos van Amstel (HvA) en Maike Jansen (Thuiswinkel.org) in Twinkle een sector die volwassen wordt: minder vrijblijvend experimenteren, meer sturen op meetbare impact. De centrale vraag is niet langer óf thuisbezorging moet verduurzamen, maar hóe snel en met welke instrumenten.
Afhalen?
Pakketkluizen en afhaalpunten blijven groeien, vooral in steden. Volgens Jansen kan deze infrastructuur alleen echt bijdragen aan CO₂-reductie als consumenten hun pakket lopend of fietsend ophalen. Nu gebeurt dat nog te vaak met de auto. De sleutel ligt in gebruiksgemak: white-label lockers dicht bij huis, ruime openingstijden en locaties waar mensen toch al komen, zoals supermarkten, stations en bibliotheken.
Tegelijk nuanceert Ploos van Amstel het effect. Nederland telt al meer dan tienduizend afhaalpunten, maar bijna 90 procent van de klanten kiest nog steeds voor thuisbezorging. Dat hoeft volgens hem geen probleem te zijn, mits die thuisbezorging slimmer en schoner wordt georganiseerd met elektrische bestelauto’s, cargobikes, dynamische tijdvensters en betere routeplanning. Lockers zijn waardevol, maar vooral op plekken waar ze echte meerwaarde hebben, zoals kantoren, appartementencomplexen en campussen.
Minder retouren
Een tweede trend is het terugdringen van retourstromen. Webwinkels rekenen steeds vaker een kleine bijdrage voor retourzendingen om bewuster bestelgedrag te stimuleren. Onderzoek laat zien dat een groeiend deel van de consumenten daar begrip voor heeft. Nationale verplichtingen zijn juridisch lastig, maar Europese harmonisatie kan dit versnellen. Tegelijk wordt een importheffing op pakketten van buiten de EU gezien als middel om de instroom van goedkope producten te remmen en het speelveld eerlijker te maken. Europese afstemming is daarbij cruciaal om ontwijkroutes via andere lidstaten te voorkomen.
AI en thuisbezorging
De grootste versneller van verandering is echter technologie. Kunstmatige intelligentie (AI) verschuift van optimalisatietool naar strategisch kompas; van tekst naar data. Digital twins, IoT-data en realtime planning groeien naar elkaar toe. Bedrijven kunnen daarmee niet alleen efficiënter werken, maar ook scenario’s toetsen: minder busjes, betrouwbaardere levertijden en lagere CO₂-uitstoot. Voorwaarde is wel dat data op orde zijn, worden gedeeld en governance duidelijk is. De tijd van losse pilots maakt plaats voor geïntegreerde, datagedreven ketens.
Menselijke maat bij bezorging
Tot slot verschuift de aandacht naar vertrouwen en menselijkheid. Consumenten ervaren nog vaak bezorgproblemen en beperkte keuzevrijheid. Transparante communicatie, voorspelbare tijdvensters en buurtvriendelijke bezorgopties worden onderscheidend. Snelle levering blijft waardevol, maar niet ten koste van leefbaarheid of bezorgers. De gezamenlijke conclusie: 2026 wordt een kanteljaar waarin e-commerce slimmer, schoner en socialer kan opereren — mits beleid voorspelbaar is, samenwerking toeneemt en de consument werkelijk centraal staat.
Lees het hele gesprek op Twinkle.